Hội chứng loạn năng khớp thái dương hàm (TMJ) không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng cảm giác đau. Thực tế, tiếng khớp kêu “lục cục”, cằm bị lệch khi há miệng hay cơ nhai nhanh mỏi đều là những cảnh báo sớm. Vì vậy, việc thực hiện 3 cách tự kiểm tra khớp thái dương hàm tại nhà sẽ giúp bạn đánh giá nhanh tình trạng sức khỏe của khớp hàm.
Các thao tác kiểm tra này hoàn toàn đơn giản và dễ thực hiện tại nhà. Việc phát hiện sớm các bất thường giúp bạn phòng ngừa nguy cơ kẹt cứng hàm hoặc biến chứng lệch mặt. Dưới đây là hướng dẫn từng bước kiểm tra theo lời khuyên chuyên môn từ bác sĩ.
1. Nguyên nhân bạn nên tự kiểm tra khớp thái dương hàm thường xuyên
Rối loạn khớp thái dương hàm thường tiến triển rất âm thầm do nhiều nguyên nhân:
-
Sự sai lệch của khớp cắn tự nhiên: Răng mọc khấp khểnh khiến lực nhai bị phân bổ không đều.
-
Tật siết chặt hàm hoặc nghiến răng: Việc siết hàm ban đêm tạo áp lực cơ học lớn lên đĩa đệm.
-
Sự phối hợp không đồng đều giữa cơ và khớp: Khiến đường vận động của xương hàm bị chệch trục.
-
Căng thẳng tâm lý kéo dài: Áp lực khiến hệ cơ vùng mặt bị co thắt liên tục.
2. Hướng dẫn chi tiết 3 cách tự kiểm tra khớp thái dương hàm tại nhà
Bạn có thể tự thực hiện 3 bài kiểm tra nhanh dưới đây để phát hiện sớm các bất thường:
Cách 1: Sờ vùng trước tai – Kiểm tra tiếng kêu và độ khựng của khớp
-
Cách thực hiện: Bạn đặt nhẹ hai ngón tay ngay phía trước hai tai. Sau đó, bạn từ từ há và ngậm miệng vài lần, rồi thử đưa hàm nhẹ sang trái và phải.
-
Dấu hiệu bất thường: Xuất hiện tiếng “cộp” hoặc “lục cục” lặp lại, có cảm giác đau trước tai, hoặc khớp bị khựng, kẹt khi di chuyển.
-
Lưu ý từ bác sĩ: Tiếng kêu không chỉ xác định là có hay không. Vị trí xuất hiện tiếng kêu và tình trạng kẹt hàm giúp bác sĩ đánh giá sự chuyển động giữa lồi cầu và đĩa khớp.
Cách 2: Soi gương – Kiểm tra đường há miệng có bị lệch không
-
Cách thực hiện: Bạn đứng thẳng trước gương, nhìn vào điểm giữa cằm rồi từ từ há và ngậm miệng.
-
Dấu hiệu bất thường: Cằm bị lệch rõ sang một bên, đường há miệng đi theo hình ziczac, hoặc cảm giác đau và khựng tăng dần khi há lớn.
-
Lưu ý từ bác sĩ: Đường há miệng thể hiện sự phối hợp giữa cơ nhai và hai khớp. Nếu cằm trước đây đi thẳng nhưng gần đây bắt đầu lệch, đây là thay đổi cảnh báo tổn thương.
Cách 3: Thử 3 ngón tay – Kiểm tra biên độ há miệng
-
Cách thực hiện: Bạn chụm ngón trỏ, ngón giữa và ngón áp út lại với nhau. Sau đó, bạn đặt dọc 3 ngón tay vào giữa hai răng cửa khi há miệng thoải mái.
-
Dấu hiệu bất thường: Bạn khó đưa vừa 3 ngón tay, biên độ há miệng nhỏ hơn trước, hoặc thấy đau căng cứng khi cố há rộng.
-
Lưu ý từ bác sĩ: Mẹo 3 ngón tay giúp bạn so sánh độ há miệng hiện tại xem có đang giảm dần so với chính mình trước đây hay không.
(Hình 1: Đây là tình trạng bị kẹt khớp hàm khi kiểm tra khớp thái dương hàm tại nhà)
📢 ĐỪNG BỎ QUA CƠ HỘI CHỮA DỨT ĐIỂM ĐAU KHỚP HÀM
Nếu bạn phát hiện khớp kêu, há miệng lệch hoặc khó mở rộng miệng sau khi tự kiểm tra, hãy liên hệ ngay với chuyên gia để thăm khám. 👉 BẤM VÀO ĐÂY ĐỂ ĐẶT LỊCH HẸN KHÁM CHUYÊN SÂU MIỄN PHÍ!
3. Biến chứng nguy hiểm nếu không điều trị TMJ kịp thời
Nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu bất thường nhưng chủ quan bỏ qua, bệnh sẽ tiến triển xấu:
-
Trật khớp thái dương hàm cấp tính: Bạn có thể bị kẹt cứng hàm đột ngột và không thể ngậm miệng lại.
-
Tiêu đầu lồi cầu xương hàm: Biến chứng này làm thay đổi cấu trúc khuôn mặt, gây cằm lẹm hoặc biến dạng mặt.
-
Xơ hóa và dính bao khớp vĩnh viễn: Bạn sẽ mất hoàn toàn khả năng há miệng tự nhiên để ăn uống hằng ngày.
4. Phương pháp chẩn đoán và điều trị TMJ chuyên sâu hiện nay
Sau khi phát hiện dấu hiệu tại nhà, việc đến phòng khám chuyên khoa sẽ giúp tìm ra nguyên nhân gốc rễ:
-
Đánh giá toàn diện hệ thống nhai: Bác sĩ sẽ thăm khám đồng thời khớp thái dương hàm, cơ nhai, đường vận động hàm và khớp cắn.
-
Sử dụng máng nhai thư giãn cơ kỹ thuật số: Giúp định vị lại hàm dưới và giảm tải áp lực cho đĩa đệm.
-
Mài chỉnh khớp cắn công nghệ cao: Loại bỏ các điểm cộm vướng trên răng gây lệch trục vận động.
5. Khi nào bạn nên đi khám khớp thái dương hàm ngay?
Bạn nên thu xếp đến cơ sở y tế chuyên khoa để bác sĩ kiểm tra ngay khi:
-
Khớp tai kêu thường xuyên kết hợp với đường há miệng bị lệch.
-
Bạn bị đau mỏi cơ hàm kéo dài và biên độ há miệng ngày càng nhỏ dần.
-
Hàm bị khựng hoặc kẹt cứng đột ngột khi bạn đang ăn nhai.
-
Để xem chi tiết thông tin thăm khám và điều trị TMJ, bạn có thể tham khảo tại Bác sĩ Thu Dễ – Chuyên khoa Khớp Thái Dương Hàm.
6. Kết luận và định hướng hành động
Tóm lại, 3 cách tự kiểm tra khớp thái dương hàm tại nhà giúp bạn sớm phát hiện các tín hiệu cảnh báo từ cơ thể. Tuy nhiên, việc tự kiểm tra chỉ giúp phát hiện dấu hiệu chứ không thể thay thế việc chẩn đoán y khoa. Do đó, bạn không nên chờ đến khi đau nặng mới đi khám. Hãy chủ động truy cập Fanpage Bác sĩ Thu Dễ để được tư vấn trực tiếp và xử lý đúng nguyên nhân ngay hôm nay.
THÔNG TIN LIÊN HỆ ĐẶT LỊCH KHÁM
-
Địa chỉ: 145 Calmette, phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, Tp. HCM
-
Hotline: 0901 414 559
-
Thăm khám trực tiếp: Bác sĩ Thu Dễ
-
Thời gian làm việc: 8h – 17h từ Thứ 2 đến Thứ 7
NGUỒN THAM KHẢO
-
Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị Nha khoa – Bộ Y tế.
-
Tạp chí Nha khoa Lâm sàng Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA).
