Ung thư vòm họng là một trong những bệnh lý ác tính nguy hiểm thuộc nhóm ung thư đầu cổ. Bệnh thường tiến triển âm thầm và dễ nhầm với viêm họng thông thường. Vì vậy, nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Việc hiểu rõ cấu trúc vòm họng, nguyên nhân và dấu hiệu cảnh báo giúp tăng khả năng phát hiện sớm và điều trị hiệu quả.
1. Ung thư vòm họng là gì?
Vòm họng là phần trên cùng của họng, nằm phía sau mũi và thông với khoang mũi. Khu vực này có vai trò dẫn khí và hỗ trợ hoạt động nuốt. Ung thư vòm họng xảy ra khi các tế bào biểu mô tại đây tăng sinh bất thường và hình thành khối u ác tính. Theo thống kê tại Việt Nam, phần lớn người bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn tiến triển, gây nhiều khó khăn trong điều trị.
2. Nguyên nhân gây ung thư vòm họng
Ung thư vòm họng hình thành do nhiều yếu tố phối hợp. Trong đó, một số nguyên nhân đóng vai trò chủ yếu và cần được đặc biệt lưu ý.
Nhóm nguyên nhân chính gồm:
-
Virus Epstein-Barr (EBV), liên quan mật thiết đến ung thư mũi hầu
-
Virus HPV, đặc biệt ở vùng hầu họng và amidan
-
Thuốc lá và khói thuốc thụ động
-
Rượu bia, làm tăng tác hại của thuốc lá lên niêm mạc họng
Nhóm yếu tố nguy cơ khác:
-
Chế độ ăn thiếu vitamin A, E
-
Nhai trầu kéo dài
-
Tiếp xúc hóa chất nghề nghiệp
-
Yếu tố sắc tộc và di truyền
3. Dấu hiệu cảnh báo ung thư vòm họng
Các triệu chứng ung thư vòm họng thường không đặc hiệu ở giai đoạn sớm. Tuy nhiên, khi xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu kéo dài, người bệnh không nên chủ quan.
Dấu hiệu thường gặp gồm:
-
Đau họng, khàn giọng kéo dài
-
Ù tai, đau tai một bên
-
Nuốt khó, cảm giác vướng họng
-
Ho kéo dài, ho ra máu
-
Cổ xuất hiện hạch hoặc bướu bất thường
-
Nhìn mờ, nhìn đôi ở giai đoạn tiến triển
4. Nguy cơ và biến chứng nếu phát hiện muộn
Nếu không được chẩn đoán kịp thời, ung thư vòm họng có thể lan rộng nhanh chóng. Khối u xâm lấn nền sọ, hạch cổ và di căn xa. Ngoài ra, bệnh còn gây suy giảm nghiêm trọng chức năng hô hấp, nuốt và giao tiếp. Vì vậy, phát hiện sớm đóng vai trò quyết định tiên lượng sống còn.
5. Phương pháp chẩn đoán ung thư vòm họng hiện nay
Chẩn đoán ung thư vòm họng cần phối hợp nhiều kỹ thuật hiện đại để xác định chính xác vị trí và giai đoạn bệnh.
Các phương pháp thường được chỉ định gồm:
-
Nội soi vòm họng và sinh thiết mô nghi ngờ
-
CT scan đánh giá xâm lấn xương và hạch cổ
-
MRI khảo sát mô mềm vùng đầu cổ
-
PET-CT phát hiện di căn xa
-
Xét nghiệm EBV-DNA và HPV-p16
6. Hướng điều trị ung thư vòm họng hiện đại
Điều trị ung thư vòm họng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và thể mô học. Hiện nay, các phương pháp điều trị được cá nhân hóa nhằm nâng cao hiệu quả và giảm tác dụng phụ.
Các phương pháp điều trị gồm:
-
Xạ trị, là phương pháp chủ đạo ở nhiều giai đoạn
-
Hóa trị kết hợp để kiểm soát tế bào ung thư
-
Phẫu thuật trong một số trường hợp chọn lọc
-
Liệu pháp trúng đích cho bệnh tái phát hoặc di căn
7. Kết luận – Khi nào cần đi khám?
Ung thư vòm họng là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm. Khi có triệu chứng tai mũi họng kéo dài, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa. Việc tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.
📚 Nguồn tham khảo
Tổng hợp và biên tập từ website MEDLATEC – medlatec.vn
Tài liệu chuyên môn Tai Mũi Họng
