Tật khúc xạ là nhóm bệnh lý về mắt rất phổ biến, có thể gặp ở mọi độ tuổi, đặc biệt là trẻ em, học sinh – sinh viên và người thường xuyên làm việc với máy tính. Không ít người băn khoăn tật khúc xạ có chữa được không, liệu có thể nhìn rõ mà không cần phụ thuộc vào kính hay không. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất của tật khúc xạ và các phương pháp điều trị hiệu quả hiện nay.
1. Tật khúc xạ là gì?
Tật khúc xạ là tình trạng ánh sáng khi đi vào mắt không hội tụ đúng trên võng mạc, khiến hình ảnh nhìn thấy bị mờ, nhòe hoặc méo. Nguyên nhân thường do sự bất thường trong cấu trúc mắt như:
-
Độ cong giác mạc không phù hợp
-
Chiều dài nhãn cầu quá dài hoặc quá ngắn
-
Khả năng điều tiết của thủy tinh thể suy giảm
Các dạng tật khúc xạ thường gặp gồm:
-
Cận thị: nhìn rõ gần, mờ xa
-
Viễn thị: nhìn rõ xa, mờ gần
-
Loạn thị: hình ảnh bị nhòe, méo ở mọi khoảng cách
-
Lão thị: giảm khả năng nhìn gần do lão hóa (thường sau 40 tuổi)
Người mắc tật khúc xạ thường gặp khó khăn khi học tập, làm việc, dễ mỏi mắt, đau đầu và giảm chất lượng cuộc sống.
2. Tật khúc xạ có chữa được không?
2.1. Tật khúc xạ có thể khỏi hoàn toàn không?
Hiện nay, đa số tật khúc xạ không thể tự khỏi hoàn toàn, do các thay đổi về cấu trúc mắt là cố định hoặc tiến triển theo thời gian:
-
Cận thị: nhãn cầu dài quá mức
-
Viễn thị: nhãn cầu ngắn hoặc khả năng điều tiết kém
-
Loạn thị: giác mạc cong không đều
-
Lão thị: do lão hóa tự nhiên của thủy tinh thể
👉 Vì vậy, câu trả lời cho thắc mắc “tật khúc xạ có chữa được không” là:
Không tự khỏi, nhưng hoàn toàn có thể điều chỉnh để nhìn rõ như người bình thường bằng các phương pháp điều trị phù hợp.
Người bệnh nên đi khám mắt sớm khi có các dấu hiệu:
-
Nhìn mờ, hay nheo mắt
-
Đau đầu, mỏi mắt khi đọc sách hoặc dùng máy tính
-
Trẻ em không nhìn rõ bảng
-
Hình ảnh nhòe, bóng đôi
-
Đeo kính nhưng vẫn không cải thiện thị lực
Điều trị sớm giúp hạn chế tăng độ và phòng ngừa biến chứng về sau.
3. Các phương pháp điều trị tật khúc xạ hiện nay
3.1. Đeo kính thuốc
Đeo kính gọng là phương pháp phổ biến, an toàn và dễ áp dụng cho mọi lứa tuổi. Kính giúp điều chỉnh đường đi của ánh sáng để hình ảnh hội tụ đúng trên võng mạc.
Ưu điểm:
-
Không xâm lấn
-
Dễ thay đổi khi độ mắt thay đổi
-
Phù hợp với trẻ em và người lớn
Nhược điểm là cần đeo kính thường xuyên và phụ thuộc vào kính khi sinh hoạt.
3.2. Kính áp tròng
Kính áp tròng tiếp xúc trực tiếp với giác mạc, mang lại tầm nhìn rộng và tính thẩm mỹ cao hơn kính gọng. Phù hợp với người vận động nhiều hoặc không muốn đeo kính.
Tuy nhiên, người dùng cần:
-
Vệ sinh đúng cách
-
Không đeo quá lâu
-
Thận trọng nếu bị khô mắt
Việc sử dụng không đúng có thể gây viêm nhiễm giác mạc.
3.3. Ortho-K (kính chỉnh hình giác mạc ban đêm)
Ortho-K là kính áp tròng cứng đặc biệt đeo khi ngủ. Trong lúc ngủ, kính sẽ tạm thời thay đổi độ cong giác mạc, giúp ban ngày nhìn rõ mà không cần đeo kính.
Phương pháp này thường được áp dụng cho:
-
Trẻ em bị cận thị
-
Mục tiêu kiểm soát tăng độ
Hiệu quả chỉ duy trì khi đeo kính đều đặn và cần theo dõi sát bởi bác sĩ Nhãn khoa.
3.4. Phẫu thuật khúc xạ
Phẫu thuật khúc xạ là phương pháp giúp giảm hoặc loại bỏ sự phụ thuộc vào kính, mang lại thị lực gần như bình thường.
Các kỹ thuật phổ biến gồm:
-
LASIK: Phù hợp với giác mạc dày, hồi phục nhanh
-
PRK: Tác động trực tiếp bề mặt giác mạc, hồi phục chậm hơn
-
SMILE: Ít xâm lấn, phù hợp cận thị và loạn nhẹ
-
ICL: Đặt thấu kính nội nhãn, không làm thay đổi giác mạc
Không phải ai cũng đủ điều kiện phẫu thuật, người bệnh cần được khám và đánh giá kỹ trước khi thực hiện.
4. Hỗ trợ và chăm sóc mắt lâu dài
Bên cạnh các phương pháp điều trị, người bị tật khúc xạ cần:
-
Áp dụng quy tắc 20 – 20 – 20 khi dùng thiết bị điện tử
-
Làm việc trong môi trường đủ ánh sáng
-
Hạn chế nhìn màn hình liên tục
-
Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, lutein, omega-3
-
Khám mắt định kỳ 6 tháng/lần
5. Kết luận
Tật khúc xạ không thể tự khỏi hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể điều chỉnh để nhìn rõ và sống bình thường bằng kính, Ortho-K hoặc phẫu thuật khúc xạ phù hợp. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng cách và chăm sóc mắt khoa học sẽ giúp hạn chế tăng độ và bảo vệ thị lực lâu dài.
