Rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ) là gì?
Khớp thái dương hàm (Temporomandibular Joint – TMJ) là khớp nối giữa xương hàm dưới và xương thái dương, nằm ngay phía trước tai. Đây là một trong những khớp hoạt động nhiều nhất trong cơ thể vì mỗi ngày chúng ta nói, nhai, nuốt, há – ngậm miệng hàng nghìn lần.
Khi khớp này, đĩa khớp hoặc các cơ xung quanh bị rối loạn chức năng, tình trạng đó được gọi là rối loạn khớp thái dương hàm (TMJ disorder). Đây là một bệnh lý cơ – xương – khớp vùng hàm mặt, không hiếm gặp nhưng dễ bị bỏ sót.
Dấu hiệu thường gặp của rối loạn TMJ
Rối loạn TMJ thường bị nhầm lẫn với đau răng, đau tai hoặc đau đầu thông thường. Các triệu chứng phổ biến bao gồm:
-
Đau hàm, đau trước tai
-
Đau lan lên thái dương, xuống cổ – vai – gáy
-
Há miệng khó, há miệng bị lệch sang một bên
-
Có tiếng “lục cục”, “lách cách” khi há – ngậm miệng
-
Mỏi hàm khi ăn nhai, nhất là khi ăn đồ cứng hoặc nhai lâu
-
Đau đầu kéo dài, căng vùng cổ vai gáy không rõ nguyên nhân
-
Một số trường hợp có ù tai, chóng mặt nhẹ
Lưu ý quan trọng:
Không phải ai có tiếng kêu ở khớp hàm cũng là bệnh. Tuy nhiên, khi tiếng kêu đi kèm đau, há miệng hạn chế hoặc mỏi hàm, người bệnh nên đi kiểm tra sớm.
Nguyên nhân gây rối loạn khớp thái dương hàm
TMJ hiếm khi do một nguyên nhân đơn lẻ, mà thường là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng trong thời gian dài.
Các nguyên nhân thường gặp gồm:
-
Sai khớp cắn: răng lệch lạc, mất răng lâu ngày, răng trồi – răng lún
-
Nghiến răng, siết chặt hàm, đặc biệt khi căng thẳng
-
Thói quen xấu: nhai một bên, chống cằm, há miệng quá lớn
-
Chấn thương vùng hàm mặt
-
Điều trị nha khoa kéo dài nhưng không cân bằng khớp cắn
Nói cách khác, khớp hàm không “tự nhiên hư”, mà bị tổn thương do sử dụng sai cách và quá tải trong thời gian dài.
Rối loạn TMJ có nguy hiểm không?
Rối loạn TMJ không đe dọa tính mạng, nhưng nếu không điều trị sớm có thể dẫn đến:
-
Đau mạn tính vùng đầu – mặt – cổ
-
Giảm khả năng ăn nhai, ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày
-
Lệch hàm, lệch mặt nhẹ theo thời gian
-
Ảnh hưởng tâm lý do đau kéo dài, mất ngủ
Điều trị càng sớm, hiệu quả càng cao, tránh tiến triển sang giai đoạn mạn tính khó kiểm soát.
Các phương pháp điều trị rối loạn TMJ hiện nay
Điều trị TMJ không phải lúc nào cũng cần phẫu thuật. Phần lớn trường hợp được kiểm soát hiệu quả bằng các phương pháp bảo tồn.
1. Điều chỉnh thói quen – giảm tải khớp hàm
-
Tránh nhai kẹo cao su, đồ ăn quá cứng
-
Hạn chế há miệng lớn
-
Giảm căng thẳng, ngủ đủ giấc
2. Máng nhai (Splint)
-
Giúp giảm nghiến răng
-
Thư giãn cơ nhai
-
Đưa khớp hàm về vị trí ổn định hơn
3. Điều chỉnh khớp cắn
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
-
Chỉnh nha
-
Phục hình răng
-
Điều chỉnh điểm chạm răng
Mục tiêu là phân bố lực nhai hợp lý, giảm áp lực lên khớp hàm.
4. Vật lý trị liệu – phối hợp đa chuyên khoa
-
Xoa bóp cơ nhai
-
Chiếu sóng, thư giãn cơ
-
Tập vận động hàm theo hướng dẫn
Phẫu thuật chỉ được chỉ định rất hạn chế, khi điều trị bảo tồn thất bại.
Khi nào bạn nên thăm khám chuyên khoa?
Nếu bạn đang gặp các biểu hiện như đau hàm kéo dài, kêu khớp hàm khi há miệng, há miệng khó, đau tai hoặc đau đầu không rõ nguyên nhân, rất có thể tình trạng này liên quan đến răng miệng hoặc rối loạn khớp thái dương hàm.
Việc thăm khám sớm giúp:
-
Xác định đúng nguyên nhân gây đau
-
Phân biệt TMJ với các bệnh lý răng – tai – thần kinh khác
-
Tránh điều trị sai hướng hoặc để bệnh chuyển sang giai đoạn mạn tính
Trong trường hợp cần được đánh giá chuyên sâu về khớp hàm và khớp cắn, bạn có thể chủ động sắp xếp thăm khám tại các cơ sở nha khoa có kinh nghiệm trong lĩnh vực này.
Nha Khoa Lovely
-
Địa chỉ: 145 Calmette, Phường Nguyễn Thái Bình, Quận 1, TP. Hồ Chí Minh
-
Thời gian làm việc: 09:00 – 17:00 | Thứ 2 – Thứ 7
-
Hotline: 0901 414 559
Việc thăm khám sẽ giúp bác sĩ đánh giá tình trạng răng – khớp hàm một cách toàn diện và tư vấn hướng xử trí phù hợp theo từng nguyên nhân cụ thể.
