Nấc cụt là tình trạng rất thường gặp ở trẻ sơ sinh, đặc biệt trong những tháng đầu đời. Phần lớn các cơn nấc không nguy hiểm và sẽ tự hết. Tuy nhiên, nếu kéo dài, nấc có thể khiến bé khó chịu, quấy khóc, bú kém.
Vì vậy, cha mẹ cần biết cách chữa nấc cho trẻ sơ sinh đúng – an toàn, đồng thời áp dụng các biện pháp phòng ngừa để hạn chế tái diễn.
1. Nguyên do khiến trẻ sơ sinh bị nấc
Nấc cụt xảy ra khi cơ hoành và cơ liên sườn co thắt không tự chủ, kèm theo sự đóng đột ngột của thanh môn, tạo ra âm thanh “nấc” quen thuộc.
Ở trẻ sơ sinh, tình trạng này thường liên quan đến sự chưa hoàn thiện của hệ tiêu hóa, hô hấp và thần kinh.
Những nguyên nhân phổ biến gồm:
-
Bú sai cách: bú quá nhanh, bú quá no, ngậm sai khớp vú → nuốt nhiều không khí → dạ dày căng → chèn ép cơ hoành.
-
Trào ngược dạ dày – thực quản: dịch vị trào ngược kích thích dây thần kinh phế vị, gây nấc, thường xảy ra sau bú.
-
Bệnh lý hô hấp (hiếm): viêm, hẹp đường thở có thể kích thích phản xạ nấc.
-
Dị ứng protein sữa: gây kích thích thực quản và cơ hoành.
-
Thay đổi nhiệt độ đột ngột: nhiễm lạnh, gió lùa.
-
Khóc nhiều, kích động: làm rối loạn nhịp thở, tăng co thắt cơ hoành.
2. Gợi ý cách chữa nấc cho trẻ sơ sinh đơn giản, hiệu quả
Nấc không nguy hiểm nhưng nếu kéo dài có thể khiến bé mệt và khó chịu. Cha mẹ có thể áp dụng các cách sau:
2.1. Cho bé bú sữa
Việc bú – nuốt nhịp nhàng giúp điều hòa lại hoạt động của cơ hoành, từ đó làm cơn nấc giảm dần.
👉 Áp dụng tốt với trẻ đang đói hoặc vừa bị nấc sau bú.
2.2. Xoa và vỗ lưng cho bé ợ hơi
-
Bế bé ở tư thế thẳng đứng
-
Khum bàn tay, vỗ nhẹ – đều lưng
-
Giúp bé ợ hơi, giải phóng không khí trong dạ dày
⚠️ Tránh rung lắc mạnh hoặc vỗ quá lực.
2.3. Bịt nhẹ cánh mũi hoặc tai (chỉ áp dụng ngắn)
Cách này chỉ nên thực hiện rất nhẹ – rất ngắn, nhằm làm thay đổi nhịp thở, giúp cơ thể tự điều chỉnh phản xạ nấc.
🚫 Không áp dụng nếu:
-
Bé khó thở
-
Bé đang khó chịu, quấy khóc nhiều
-
Bé có bệnh lý hô hấp
2.4. Cho bé ngậm ti giả
Ti giả giúp kích thích phản xạ mút – nuốt đều đặn, làm dịu hệ thần kinh và hỗ trợ giảm co thắt cơ hoành.
🔹 Lưu ý:
-
Ti giả phải tiệt trùng sạch
-
Không ép bé ngậm nếu bé không hợp tác
2.5. Dỗ dành – tạo cảm giác thư giãn
Ôm ấp, hát ru, nói chuyện nhẹ nhàng hoặc da kề da giúp bé ổn định cảm xúc, điều hòa nhịp thở và giảm phản xạ nấc hiệu quả.
3. Cha mẹ nên làm gì để phòng ngừa bé bị nấc?
3.1. Cho bé bú đúng tư thế
-
Đầu và thân trên cao hơn bụng
-
Ngậm đúng khớp vú / núm ti
-
Tránh để bé nuốt nhiều không khí
3.2. Cho bé nghỉ và ợ hơi sau bú
-
Bế thẳng đứng
-
Vỗ lưng nhẹ 5–10 phút
-
Có thể ợ hơi giữa cữ bú nếu bé bú lâu
3.3. Cho bé bú lượng vừa đủ
-
Không ép bú quá no
-
Nhận biết dấu hiệu no: quay đầu, ngừng mút
-
Tránh bú dồn dập khi bé quá đói
3.4. Duy trì nhiệt độ ổn định
-
Tránh gió lùa
-
Giữ ấm phù hợp sau tắm
-
Nhiệt độ phòng lý tưởng: 26–28°C
3.5. Tạo thói quen bú thư giãn
-
Không gian yên tĩnh
-
Tránh tiếng ồn lớn, ánh sáng gắt
-
Nhịp bú đều giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định
Khi nào cần đưa bé đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu:
-
Nấc kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày
-
Bé bú kém, quấy khóc liên tục
-
Có dấu hiệu khó thở, tím tái, nôn nhiều
-
Nấc kèm sốt, tiêu chảy hoặc nghi ngờ bệnh lý
