TPO – Những ngày gần đây, bầu trời TP.HCM liên tục chìm trong màn sương mờ ảo kéo dài cả ngày lẫn đêm, làm dấy lên lo ngại về ô nhiễm không khí và các nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng. Tại hội nghị “Chẩn đoán – Điều trị bệnh lý Tai Mũi Họng trong thời kỳ chuyển đổi số” diễn ra sáng 13/12, PGS.TS.BS Lê Trần Quang Minh – Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM – đã đưa ra nhiều cảnh báo đáng chú ý về “hiểm họa” sức khỏe ẩn sau lớp sương mù này.
Toàn cảnh bầu trời TP.HCM chìm trong sương mù, tầm nhìn hạn chế vào buổi sáng
“Sương mù” thực chất là bụi mịn độc hại
Theo PGS Quang Minh, hệ hô hấp là “cửa ngõ” trực tiếp để các yếu tố gây hại từ môi trường xâm nhập vào cơ thể. Khi không khí bị ô nhiễm, đặc biệt là sự gia tăng của bụi mịn, các hạt này dễ dàng đi qua mũi, họng, xuống phổi và gây tổn thương ngay từ đường hô hấp trên.
Thực tế lâm sàng cho thấy, thời gian gần đây, các bệnh lý viêm mũi xoang, viêm họng, viêm thanh quản có xu hướng gia tăng, không chỉ do thời tiết giao mùa mà còn do ô nhiễm không khí kéo dài tại các đô thị lớn như TP.HCM và Hà Nội.
Người dân di chuyển ngoài đường trong điều kiện không khí mờ đục do ô nhiễm
Một vấn đề đáng lo ngại là nhiều người vẫn nhầm lẫn giữa cảm cúm thông thường và các bệnh lý tai mũi họng do ô nhiễm. Theo phân tích chuyên môn, cảm cúm là viêm đường hô hấp trên do siêu vi, thường chỉ kéo dài 48–72 giờ đầu với các biểu hiện như ho, sổ mũi, chảy mũi, xung huyết kết mạc và có thể tự khỏi nếu chăm sóc đúng cách.
Ngược lại, khi các triệu chứng kéo dài sau 72 giờ, xuất hiện đau họng, ho đàm xanh hoặc vàng, sốt, nhức đầu, đặc biệt là đau vùng xoang trán, xoang hàm, đó là dấu hiệu cảnh báo nhiễm khuẩn hoặc biến chứng, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Minh họa đường đi của bụi mịn từ mũi – họng xuống phổi
PGS Quang Minh nhấn mạnh, hiện tượng “sương mù” mà người dân nhìn thấy vào buổi sáng tại TP.HCM thực chất không phải là sương tự nhiên mà là bụi mịn ô nhiễm tích tụ lơ lửng trong không khí.
Màn sương mù tại đô thị – theo chuyên gia thực chất là bụi mịn độc hại
Khi hít phải bụi mịn, đặc biệt là bụi chứa kim loại nặng, nguy cơ không chỉ dừng lại ở viêm nhiễm cấp tính. Tiếp xúc kéo dài có thể dẫn đến viêm mạn tính đường hô hấp, từ viêm mũi xoang, viêm họng kéo theo bệnh lý tai giữa, bệnh phổi và về lâu dài làm tăng nguy cơ ung thư vùng tai mũi họng cũng như đường hô hấp nói chung.
Gia tăng bệnh hô hấp, cộng đồng cần nâng cao ý thức tự bảo vệ
Trong bối cảnh ô nhiễm không khí diễn biến phức tạp, các cơ sở chuyên khoa tai mũi họng tại TP.HCM đang ghi nhận số lượng bệnh nhân gia tăng, đặc biệt ở nhóm thường xuyên di chuyển ngoài đường hoặc làm việc trong môi trường nhiều khói bụi.
Dù chưa thể thống kê riêng biệt số ca bệnh do ô nhiễm không khí gây ra, nhưng theo PGS Quang Minh, thực tế cho thấy hầu hết các bệnh lý liên quan đến đường hô hấp đều có xu hướng tăng. Sau đại dịch COVID-19, ý thức phòng bệnh của người dân đã cải thiện, song vẫn chưa đủ để đối phó với vấn nạn ô nhiễm môi trường kéo dài.
Từ góc độ điều trị, y học tai mũi họng hiện nay đã có nhiều tiến bộ, cho phép chẩn đoán sớm và điều trị hiệu quả hơn.
Bác sĩ thực hiện nội soi tai mũi họng bằng thiết bị hiện đại
Các kỹ thuật nội soi ánh sáng dải hẹp giúp bác sĩ phân biệt rõ tổn thương viêm và khối u, xác định chính xác vị trí sinh thiết và đánh giá rìa u khi phẫu thuật. Nhờ đó, nhiều trường hợp ung thư thanh quản giai đoạn sớm có thể được điều trị bằng phương pháp ít xâm lấn, giúp bệnh nhân phục hồi nhanh, giảm biến chứng và bảo tồn chức năng nói, nuốt.
Bụi mịn gây tổn thương đường hô hấp, làm tăng nguy cơ ung thư
Chuyển đổi số hỗ trợ, bác sĩ vẫn là yếu tố quyết định
Tại hội nghị, PGS.TS.BS Lê Trần Quang Minh cho biết, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM đã triển khai bệnh án điện tử từ tháng 9/2025, sớm hơn lộ trình chung. Chuyển đổi số giúp rút ngắn thủ tục hành chính, liên thông nhanh dữ liệu hình ảnh, xét nghiệm và hồ sơ bệnh án, hỗ trợ bác sĩ trong chẩn đoán và điều trị.
PGS.TS.BS Lê Trần Quang Minh thăm khám cho bệnh nhân
Tuy nhiên, theo PGS Quang Minh, trong kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Quyết định cuối cùng vẫn thuộc về bác sĩ – yếu tố then chốt nhằm bảo đảm an toàn và hiệu quả điều trị cho người bệnh.
Nguồn
-
Hội nghị “Chẩn đoán – Điều trị bệnh lý Tai Mũi Họng trong thời kỳ chuyển đổi số”, tổ chức ngày 13/12 tại TP.HCM
-
Ý kiến chuyên môn của PGS.TS.BS Lê Trần Quang Minh – Giám đốc Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM
-
Tổng hợp và biên tập: Tiền Phong (TPO)
