U xương – bệnh lý xương khớp không nên chủ quan
U xương là tình trạng xuất hiện khối u bất thường trong cấu trúc xương, có thể gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau. Do bệnh thường tiến triển âm thầm, nhiều người chỉ phát hiện khi khối u đã lớn hoặc gây biến chứng như đau kéo dài, hạn chế vận động hay gãy xương.
Vậy u xương là gì, dấu hiệu nhận biết sớm ra sao và có thể điều trị bằng những phương pháp nào?
1. U xương là gì?
U xương là tình trạng tăng sinh bất thường của tế bào xương hoặc các mô liên quan, dẫn đến hình thành khối u trong xương. Dựa vào bản chất mô bệnh học, u xương được chia thành u lành tính và u ác tính.
U xương lành tính
U xương lành tính thường:
-
Phát triển chậm;
-
Không xâm lấn mô xung quanh;
-
Ít nguy hiểm đến tính mạng.
Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và theo dõi kịp thời, khối u vẫn có thể gây:
-
Biến dạng xương;
-
Đau kéo dài;
-
Hạn chế vận động;
-
Nguy cơ gãy xương bệnh lý.
Một số loại u xương lành tính thường gặp gồm: u sụn, u xơ không cốt hóa, u tế bào khổng lồ, u nang xương phình mạch.
U xương ác tính (ung thư xương)
U xương ác tính có đặc điểm:
-
Phát triển nhanh;
-
Xâm lấn mạnh;
-
Có khả năng di căn đến các cơ quan khác.
Ung thư xương có thể là:
-
Ung thư xương nguyên phát (khởi phát từ xương);
-
Ung thư xương thứ phát do di căn từ các cơ quan khác như phổi, vú, tuyến giáp.
Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây u xương chưa được xác định rõ. Một số yếu tố được cho là liên quan gồm: di truyền, chấn thương xương kéo dài, phơi nhiễm phóng xạ, hóa chất độc hại hoặc môi trường sống.
2. Dấu hiệu nhận biết sớm u xương
Ở giai đoạn đầu, u xương thường không gây triệu chứng rõ ràng. Khi khối u phát triển lớn hơn, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu sau:
-
Đau xương âm ỉ hoặc đau nhức kéo dài, thường tăng về đêm hoặc khi vận động;
-
Vùng xương có khối u sưng to, biến dạng, có thể sờ thấy khối bất thường;
-
Hạn chế vận động tại vị trí tổn thương;
-
Gãy xương bất thường dù không có chấn thương mạnh;
-
Với u xương ác tính, có thể kèm theo mệt mỏi, sụt cân nhanh, sốt nhẹ kéo dài, nổi hạch.
👉 Khi xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ u xương, người bệnh nên chủ động đi khám sớm để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm.
3. Các phương pháp hỗ trợ chẩn đoán u xương
Để xác định chính xác u xương, bác sĩ sẽ kết hợp thăm khám lâm sàng và các phương pháp cận lâm sàng hiện đại:
X-quang
-
Phương pháp khảo sát ban đầu;
-
Giúp phát hiện bất thường cấu trúc xương, vị trí và kích thước khối u.
Chụp CT scan
-
Cung cấp hình ảnh chi tiết hơn;
-
Đánh giá mức độ xâm lấn của khối u vào mô mềm;
-
Hỗ trợ lập kế hoạch phẫu thuật.
Chụp MRI
-
Phân biệt rõ mô lành và mô bệnh;
-
Xác định ranh giới khối u;
-
Đặc biệt quan trọng với u xương ở cột sống hoặc vùng giải phẫu phức tạp.
Sinh thiết
-
Lấy mẫu mô từ khối u để phân tích;
-
Là tiêu chuẩn vàng giúp xác định u lành tính hay ác tính;
-
Là cơ sở quyết định hướng điều trị phù hợp.
4. Hướng điều trị u xương hiện nay
Phác đồ điều trị u xương phụ thuộc vào:
-
Bản chất khối u (lành hay ác tính);
-
Vị trí và kích thước;
-
Mức độ xâm lấn;
-
Tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh.
Điều trị u xương lành tính
Với u xương lành tính, bác sĩ có thể:
-
Theo dõi định kỳ;
-
Dùng thuốc giảm đau, thuốc chống viêm;
-
Chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u khi u gây đau, biến dạng hoặc ảnh hưởng vận động;
-
Một số trường hợp áp dụng điều trị hỗ trợ như đồng vị phóng xạ để hạn chế tái phát.
Điều trị u xương ác tính
U xương ác tính cần điều trị tích cực và phối hợp nhiều phương pháp:
-
Phẫu thuật loại bỏ khối u;
-
Hóa trị và/hoặc xạ trị để tiêu diệt tế bào ung thư còn sót;
-
Tái tạo xương sau phẫu thuật nhằm bảo tồn chức năng vận động và thẩm mỹ.
Mục tiêu điều trị là kiểm soát bệnh, giảm nguy cơ di căn, kéo dài thời gian sống và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Kết luận
U xương là bệnh lý hệ xương khớp có thể gặp ở nhiều đối tượng, từ lành tính đến ác tính. Việc nhận biết sớm dấu hiệu u xương, thăm khám và điều trị kịp thời đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị.
Khi có biểu hiện đau xương kéo dài, sưng bất thường hoặc hạn chế vận động, người bệnh không nên chủ quan mà cần đến cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác.
Nguồn tham khảo
-
World Health Organization (WHO)
-
National Cancer Institute (NCI)
-
Mayo Clinic
-
MedlinePlus
