Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình và những điều cần biết
Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình là phương pháp can thiệp ngoại khoa quan trọng trong điều trị các tổn thương và bệnh lý thuộc hệ cơ – xương – khớp. Việc phẫu thuật đúng chỉ định giúp phục hồi vận động, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
1. Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình là gì?
Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình được áp dụng trong điều trị các tổn thương xương, khớp, cơ, dây chằng và gân khi điều trị bảo tồn không còn hiệu quả hoặc tiềm ẩn nguy cơ biến chứng.
Các trường hợp thường cần phẫu thuật chấn thương chỉnh hình:
-
Gãy xương di lệch, gãy xương hở
-
Đứt dây chằng, rách gân
-
Tổn thương khớp nặng
-
Thoái hóa khớp giai đoạn muộn
-
Dị tật xương khớp bẩm sinh
2. Khi nào cần phẫu thuật chấn thương chỉnh hình?
Không phải tất cả các chấn thương cơ xương khớp đều cần mổ. Bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật trong các tình huống sau:
🔹 Chấn thương xương
-
Gãy xương vụn, gãy trong khớp
-
Gãy xương kèm tổn thương mạch máu, thần kinh
-
Gãy xương không thể nắn chỉnh bảo tồn
🔹 Chấn thương phần mềm
-
Đứt hoàn toàn dây chằng (ACL, PCL…)
-
Rách gân nghiêm trọng
-
Mất vững khớp ảnh hưởng chức năng vận động
3. Chuẩn bị cho ca mổ chấn thương chỉnh hình
Trước khi phẫu thuật, người bệnh cần được chuẩn bị kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn:
-
Khám lâm sàng và cận lâm sàng (X-quang, CT, MRI…)
-
Xét nghiệm máu, tim mạch, hô hấp
-
Đánh giá nguy cơ gây mê
-
Nhịn ăn theo hướng dẫn
Ekip phẫu thuật gồm bác sĩ chỉnh hình, bác sĩ gây mê và điều dưỡng được đào tạo chuyên sâu.
4. Các kỹ thuật phẫu thuật chấn thương chỉnh hình phổ biến
4.1. Phẫu thuật gãy xương tay
Phẫu thuật gãy xương tay được chỉ định khi:
-
Gãy hở
-
Gãy di lệch nhiều
-
Gãy vụn, tổn thương phần mềm nặng
Các phương pháp thường dùng gồm đóng đinh nội tủy hoặc cố định bằng nẹp vít, giúp xương liền đúng trục và phục hồi vận động sớm.
4.2. Phẫu thuật gãy xương đòn
Gãy xương đòn thường có thể điều trị bảo tồn, tuy nhiên cần mổ khi:
-
Gãy hở
-
Di lệch lớn
-
Nguy cơ khớp giả
Phẫu thuật giúp cố định xương, hạn chế biến dạng và phục hồi chức năng vai.
4.3. Phẫu thuật tổn thương cột sống
Tổn thương cột sống là tình trạng nghiêm trọng, cần can thiệp sớm nếu có:
-
Chèn ép tủy sống
-
Liệt vận động
-
Mất vững cột sống
Phẫu thuật sớm giúp giảm nguy cơ liệt vĩnh viễn và biến chứng thần kinh.
5. Chăm sóc và phục hồi sau phẫu thuật
Sau phẫu thuật chấn thương chỉnh hình, người bệnh cần:
-
Theo dõi vết mổ, phát hiện sớm nhiễm trùng
-
Dùng thuốc theo chỉ định
-
Tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng
-
Tái khám định kỳ
6. Kết luận
Phẫu thuật chấn thương chỉnh hình đóng vai trò quan trọng trong điều trị các tổn thương cơ xương khớp nặng. Việc phát hiện sớm, điều trị đúng chỉ định và chăm sóc hậu phẫu khoa học giúp người bệnh phục hồi vận động, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.
